Fan performans eğrisi; bir fanın farklı çalışma şartlarında sağlayabileceği debi ve basınç değerini görmeyi sağlayan teknik bir grafiktir. Fan tercihinde sadece fan debisine ya da basınç değerine odaklanmak yerine bu iki parametrenin beraber değerlendirilmesi gerekir. Fan performans eğrisi nasıl okunur sorusunun cevabı da ilk olarak grafikte yer alan eksenlerin ve eğrilerin doğru anlaşılmasından geçer.
Bir fan performans grafiği üzerinde fan debisi, güç ve verim, fan basıncı gibi farklı değerler bulunabilir. Üretici tarafından verilen eğrinin hangi fan devri ve çalışma şartı için hazırlandığı da mutlaka değerlendirmeye alınmalıdır.
Fan performans eğrisi yatay eksen genel olarak fan debisini, dikey eksen ise basınç değerini ifade eder. Debi, fanın belli bir süre içerisinde hareket ettirdiği hava oranını ifade ederken; basınç, fanın hava akışına karşı oluşturduğu basınç farkını gösterir.
Grafikte fan debi basınç eğrisi üzerinde belli bir debide karşılık gelen basınç değeri rahatlıkla okunabilir. Ancak kullanılan grafiğin statik basınçlı mı yoksa toplam basınç mı gösterdiği mutlaka kontrol edilmelidir. Statik ve toplam basınç birbiriyle aynı kavramlar değildir ve fan tercihinde ürecinin sunduğu teknik verinin hangi basınç tanımına göre verildiği son derece önemlidir.
Fan çalışma noktası, fanın sağlayabildiği performans işe bağlı olduğu sistemin ihtiyacı olan debi ve basıncın kesiştiği noktadır. Sistemde filtre, kanal, menfez ve diğer bileşenlerin ortaya koyduğu direnç gerekli basınç ihtiyacını doğrudan etkiler.
Bu yüzden fan performans eğrisi tek başına değerlendirilmez. Sistemin fan sistem eğrisi ya da sistem direnci de göz önünde bulundurulur. Fan eğrisi ile sistem eğrisinin kesiştiği nokta, sistemin çalışma noktası olarak değerlendirir.
Örnek vermek gerekirse; belli bir debi ihtiyacı için sistemin oluşturduğu basınç kaybı belirlendiğinde, bu değer fan eğrisi üzerinde kontrol edilebilir. Bu sayede tercih edilen fanın ilgili çalışma şartında ihtiyacı olan performansı sağlayıp sağlamadığı görülebilir.
Bir fan seçim eğrisi üzerinde sadece basınç ve debi değil, fan verimi ve motor gücü gibi bilgiler de bulunabilir. Söz konusu olan bu değerler, fanın belirlenen çalışma noktasındaki performansının daha kapsamlı şekilde değerlendirilmesini sağlar.
Verim Bölgesi
Fan verimi, fanın belli bir çalışma şartında neleri hava akışına ne ölçüde aktardığını değerlendirme yardımcı olur. Grafikte BEP (Best Efficiency Point), yani en yüksek verim noktası fanın en yüksek verimle çalıştığı noktayı ifade eder.
BEP, fan performansının değerlendirilmesinde çok önemli bir referanstır: ancak her uygulamada fanın mutlaka BEP noktasında çalışması gerektiği söylenmez. Fan tercihi sistemin ihtiyacı ve çalışma şartları birlikte değerlendirerek yapılmalıdır.
Güç ve Devir
Fa güç eğrisi, çalışma şartlarına bağlı olarak fanın ihtiyacı olan güç değerlendirmesini sağlar. Fan devir sayısı değiştiğinde basınç, debi ve güç değerleri de değişiklik gösterir. Aynı fanın uygun karşılaştırma şartlarında devir değişimi değerlendirilirken ebnel olarak şu fan kanunlarından faydalanılabilir:
Bu ilişkiler aynı fanın devir değişimi için uygun karşılaştırma şartlarında kullanılmalıdır. Farklı fanları ya da farklı çalışma şartlarını direkt olarak kıyaslamak için tek başına yeterli değildir.
OHC Grup; endüstriyel uygulamalarda fan tercihi ve sistem ihtiyaçlarının değerlendirilmesine dair akılcı çözümler sunar. Fan seçiminde ihtiyaç duyulan fan debisi, çalışma noktası, basınç ve sistem direnci gibi teknik değerlerin beraber değerlendirilmesi uygulamaya uygun çözümün belirlenmesine yardımcı olur.
Fan performans eğrisinin doğru şekilde yorumlanması ve çalışma noktasının sistem ihtiyaçlarıyla beraber değerlendirilmesi için teknik verilerin uygulama şartlarıyla eşleştirilmesi gerekir.
Fan çalışma noktası fan performans eğrisi ile sistemin direnç eğrisinin kesiştiği nokta üzerinden tespit edilir. Bu nokta fanın sitem içerisindeki gerçek çalışma şartlarını gösterir.
Hayır. Statik basınç ve toplam basınç farklı iki kavramdır. Fan performans grafiği değerlendirilirken üreticinin hangi basınç değerini kullandığı mutlaka kontrol edilmelidir.
BEP, Best Efficiency Point ifadesinin bir kısaltmasıdır ve fanın en yüksek verimle çalıştığı noktayı ifade eder. Fan tercihinde çok önemli bir referans olduğu söylenebilir.
Aynı fan ve uygun karşılaştırma koşulları için devir arttıkça, debi yaklaşık olarak devirlerin basınç sayısının karesi ile güç ise küpü ile orantılı olarak değişir.
Veri Merkezleri, Laboratuvar, Müze, Depo, Finans Merkezleri için hassas kontrollü klima sistemleri ve profesyonel iklimlendirme çözümleri.